Przejdź do treści

Czy dach hali lepiej odwodnić rynnami czy systemem podciśnieniowym

Energetyczne centrum Rynny i odwodnienie

Rura spustowa przymocowana obejmą do ściany z blachy falistej, odwodnienie hali, w którym potrzebne są akcesoria do rynny

Na małej i średniej hali z dachem o wyraźnym spadku zwykle wystarczy klasyczny system rynnowy z rurami spustowymi, a na dużym dachu płaskim o powierzchni rzędu kilku tysięcy metrów kwadratowych częściej opłaca się system podciśnieniowy. O wyborze decydują powierzchnia dachu, jego kształt, miejsce na piony we wnętrzu i to, czy kolektory poziome mogą biec bez spadku.

Oba rozwiązania odprowadzają ten sam deszcz, ale działają na innej zasadzie. W systemie grawitacyjnym woda spływa rynną i rurami częściowo wypełnionymi powietrzem. W systemie podciśnieniowym specjalne wpusty nie dopuszczają powietrza do instalacji, rury wypełniają się całkowicie wodą, a spadająca w pionie woda wytwarza podciśnienie, które zasysa wodę z dachu. Dzięki temu rury mogą być mniejsze, a kolektory poziome prowadzone bez spadku pod stropem.

Klasyczny system rynnowy na hali

Rynny i rury spustowe to rozwiązanie znane z domów jednorodzinnych, przeniesione na większą skalę. Na halach stosuje się rynny o większych przekrojach, z blachy powlekanej, stali nierdzewnej albo PVC, z rurami spustowymi prowadzonymi po elewacji. Zaletą jest prostota: system nie wymaga skomplikowanych obliczeń hydraulicznych, łatwo go naprawić, a wszystkie elementy są dostępne z zewnątrz.

Ograniczeniem jest liczba rur spustowych. Każda odbiera wodę z określonej powierzchni dachu, więc na długiej hali trzeba ich wiele, a każda kończy się podłączeniem do kanalizacji deszczowej w gruncie. Rynna musi mieć spadek w stronę wylotu, co przy długich odcinkach wymusza dzielenie jej na kilka niezależnych sekcji. Do każdej sekcji potrzebne są narożniki, denka, złączki, haki i lejki, czyli akcesoria do rynny dobrane do jednej serii i jednego producenta, bo elementy różnych systemów rzadko pasują do siebie szczelnie.

System podciśnieniowy na dachu płaskim

Na dużym dachu płaskim, zwłaszcza z membraną i bez attyki z rynnami, wodę zbiera się wpustami rozmieszczonymi w połaci. W systemie podciśnieniowym jeden wpust odbiera wodę z dużo większej powierzchni niż wpust grawitacyjny, a kilka wpustów łączy się wspólnym kolektorem poziomym prowadzonym pod stropem bez spadku. Woda trafia do niewielkiej liczby pionów, często tylko przy ścianach szczytowych, co zostawia wolną przestrzeń w hali dla regałów, suwnic i linii produkcyjnych.

Taki system wymaga projektu z obliczeniami hydraulicznymi, wykonanymi zwykle w oprogramowaniu producenta. Rury dobiera się tak, żeby przy deszczu obliczeniowym instalacja pracowała z pełnym wypełnieniem, a ciśnienia w żadnym punkcie nie przekroczyły dopuszczalnych wartości. Instalację wykonuje się najczęściej z rur i kształtek z polietylenu wysokiej gęstości, łączonych zgrzewaniem doczołowym albo elektrooporowym. Potrzebne kształtki pehd obejmują kolana, trójniki, redukcje i mufy elektrooporowe, a do mocowania kolektorów stosuje się systemowe szyny z uchwytami, które przenoszą siły powstające przy pełnym przepływie.

CechaSystem grawitacyjnySystem podciśnieniowy
Wypełnienie rurczęściowe, woda z powietrzempełne przy deszczu obliczeniowym
Kolektory poziomeze spadkiembez spadku
Liczba pionówdużamała
Średnice rurwiększemniejsze
Projektproste obliczeniaobliczenia hydrauliczne całego układu
Typowe zastosowaniehale z dachem spadzistym, mniejsze obiektyduże dachy płaskie, centra logistyczne

Kto wykonuje odwodnienie podciśnieniowe

System podciśnieniowy jest wrażliwy na błędy wykonawcze. Zmiana trasy kolektora, dodatkowe kolano albo inna średnica niż w projekcie mogą sprawić, że instalacja nie osiągnie pełnego wypełnienia i będzie pracować jak źle zwymiarowany system grawitacyjny. Dlatego producenci systemów szkolą wykonawców, a zmiany na budowie uzgadnia się z projektantem. Inwestorzy szukają w sieci frazą geberit pluvia firma monterska właśnie dlatego, że przy tym systemie liczy się doświadczenie ekipy w zgrzewaniu PEHD i w montażu wpustów w membranie dachowej.

Przy odbiorze warto sprawdzić dokumentację powykonawczą zgodną z obliczeniami, protokoły zgrzewania i rozmieszczenie mocowań. Przydatna jest też instrukcja przeglądów, bo wpusty na dachu płaskim trzeba regularnie czyścić z liści i piasku.

Odwodnienie awaryjne i inne warunki wyboru

Niezależnie od wybranego systemu dach płaski potrzebuje odwodnienia awaryjnego, czyli przelewów w attyce albo osobnych wpustów awaryjnych, które przejmą wodę przy niedrożności głównej instalacji lub przy deszczu silniejszym od obliczeniowego. Zasady projektowania odwodnień dachów opisuje norma PN-EN 12056-3. Brak przelewów awaryjnych to częsta przyczyna zalań i przeciążeń dachów płaskich.

Przy wyborze między systemami warto przejść przez kilka pytań.

  • Czy dach ma spadek do krawędzi, przy której można zawiesić rynnę?
  • Czy w hali jest miejsce na wiele pionów, czy potrzebna jest wolna przestrzeń przy regałach i suwnicach?
  • Gdzie biegnie kanalizacja deszczowa w gruncie i ile przyłączy da się wykonać?
  • Czy obiekt będzie rozbudowywany, co wymagałoby przeliczenia systemu podciśnieniowego?

Pytania inwestorów

Czy system podciśnieniowy jest głośniejszy od grawitacyjnego?

Przy pełnym przepływie woda w rurach może być słyszalna, dlatego w biurach i pomieszczeniach socjalnych kolektory prowadzi się z dala od stropów nad tymi pomieszczeniami albo izoluje akustycznie.

Czy do systemu podciśnieniowego można dołączyć istniejące rynny?

Nie łączy się ich w jeden układ. System podciśnieniowy działa tylko z własnymi wpustami, które nie wpuszczają powietrza, więc rynny prowadzi się osobno do kanalizacji.

Przeczytaj także