Czy dach hali lepiej odwodnić rynnami czy systemem podciśnieniowym
Na małej i średniej hali z dachem o wyraźnym spadku zwykle wystarczy klasyczny system rynnowy z rurami spustowymi, a na dużym dachu płaskim o powierzchni rzędu kilku tysięcy metrów kwadratowych częściej opłaca się system podciśnieniowy. O wyborze decydują powierzchnia dachu, jego kształt, miejsce na piony we wnętrzu i to, czy kolektory poziome mogą biec bez spadku.
Oba rozwiązania odprowadzają ten sam deszcz, ale działają na innej zasadzie. W systemie grawitacyjnym woda spływa rynną i rurami częściowo wypełnionymi powietrzem. W systemie podciśnieniowym specjalne wpusty nie dopuszczają powietrza do instalacji, rury wypełniają się całkowicie wodą, a spadająca w pionie woda wytwarza podciśnienie, które zasysa wodę z dachu. Dzięki temu rury mogą być mniejsze, a kolektory poziome prowadzone bez spadku pod stropem.
Klasyczny system rynnowy na hali
Rynny i rury spustowe to rozwiązanie znane z domów jednorodzinnych, przeniesione na większą skalę. Na halach stosuje się rynny o większych przekrojach, z blachy powlekanej, stali nierdzewnej albo PVC, z rurami spustowymi prowadzonymi po elewacji. Zaletą jest prostota: system nie wymaga skomplikowanych obliczeń hydraulicznych, łatwo go naprawić, a wszystkie elementy są dostępne z zewnątrz.
Ograniczeniem jest liczba rur spustowych. Każda odbiera wodę z określonej powierzchni dachu, więc na długiej hali trzeba ich wiele, a każda kończy się podłączeniem do kanalizacji deszczowej w gruncie. Rynna musi mieć spadek w stronę wylotu, co przy długich odcinkach wymusza dzielenie jej na kilka niezależnych sekcji. Do każdej sekcji potrzebne są narożniki, denka, złączki, haki i lejki, czyli akcesoria do rynny dobrane do jednej serii i jednego producenta, bo elementy różnych systemów rzadko pasują do siebie szczelnie.
System podciśnieniowy na dachu płaskim
Na dużym dachu płaskim, zwłaszcza z membraną i bez attyki z rynnami, wodę zbiera się wpustami rozmieszczonymi w połaci. W systemie podciśnieniowym jeden wpust odbiera wodę z dużo większej powierzchni niż wpust grawitacyjny, a kilka wpustów łączy się wspólnym kolektorem poziomym prowadzonym pod stropem bez spadku. Woda trafia do niewielkiej liczby pionów, często tylko przy ścianach szczytowych, co zostawia wolną przestrzeń w hali dla regałów, suwnic i linii produkcyjnych.
Taki system wymaga projektu z obliczeniami hydraulicznymi, wykonanymi zwykle w oprogramowaniu producenta. Rury dobiera się tak, żeby przy deszczu obliczeniowym instalacja pracowała z pełnym wypełnieniem, a ciśnienia w żadnym punkcie nie przekroczyły dopuszczalnych wartości. Instalację wykonuje się najczęściej z rur i kształtek z polietylenu wysokiej gęstości, łączonych zgrzewaniem doczołowym albo elektrooporowym. Potrzebne kształtki pehd obejmują kolana, trójniki, redukcje i mufy elektrooporowe, a do mocowania kolektorów stosuje się systemowe szyny z uchwytami, które przenoszą siły powstające przy pełnym przepływie.
| Cecha | System grawitacyjny | System podciśnieniowy |
|---|---|---|
| Wypełnienie rur | częściowe, woda z powietrzem | pełne przy deszczu obliczeniowym |
| Kolektory poziome | ze spadkiem | bez spadku |
| Liczba pionów | duża | mała |
| Średnice rur | większe | mniejsze |
| Projekt | proste obliczenia | obliczenia hydrauliczne całego układu |
| Typowe zastosowanie | hale z dachem spadzistym, mniejsze obiekty | duże dachy płaskie, centra logistyczne |
Kto wykonuje odwodnienie podciśnieniowe
System podciśnieniowy jest wrażliwy na błędy wykonawcze. Zmiana trasy kolektora, dodatkowe kolano albo inna średnica niż w projekcie mogą sprawić, że instalacja nie osiągnie pełnego wypełnienia i będzie pracować jak źle zwymiarowany system grawitacyjny. Dlatego producenci systemów szkolą wykonawców, a zmiany na budowie uzgadnia się z projektantem. Inwestorzy szukają w sieci frazą geberit pluvia firma monterska właśnie dlatego, że przy tym systemie liczy się doświadczenie ekipy w zgrzewaniu PEHD i w montażu wpustów w membranie dachowej.
Przy odbiorze warto sprawdzić dokumentację powykonawczą zgodną z obliczeniami, protokoły zgrzewania i rozmieszczenie mocowań. Przydatna jest też instrukcja przeglądów, bo wpusty na dachu płaskim trzeba regularnie czyścić z liści i piasku.
Odwodnienie awaryjne i inne warunki wyboru
Niezależnie od wybranego systemu dach płaski potrzebuje odwodnienia awaryjnego, czyli przelewów w attyce albo osobnych wpustów awaryjnych, które przejmą wodę przy niedrożności głównej instalacji lub przy deszczu silniejszym od obliczeniowego. Zasady projektowania odwodnień dachów opisuje norma PN-EN 12056-3. Brak przelewów awaryjnych to częsta przyczyna zalań i przeciążeń dachów płaskich.
Przy wyborze między systemami warto przejść przez kilka pytań.
- Czy dach ma spadek do krawędzi, przy której można zawiesić rynnę?
- Czy w hali jest miejsce na wiele pionów, czy potrzebna jest wolna przestrzeń przy regałach i suwnicach?
- Gdzie biegnie kanalizacja deszczowa w gruncie i ile przyłączy da się wykonać?
- Czy obiekt będzie rozbudowywany, co wymagałoby przeliczenia systemu podciśnieniowego?
Pytania inwestorów
Czy system podciśnieniowy jest głośniejszy od grawitacyjnego?
Przy pełnym przepływie woda w rurach może być słyszalna, dlatego w biurach i pomieszczeniach socjalnych kolektory prowadzi się z dala od stropów nad tymi pomieszczeniami albo izoluje akustycznie.
Czy do systemu podciśnieniowego można dołączyć istniejące rynny?
Nie łączy się ich w jeden układ. System podciśnieniowy działa tylko z własnymi wpustami, które nie wpuszczają powietrza, więc rynny prowadzi się osobno do kanalizacji.
Przeczytaj także
Dlaczego woda zalewa piwnicę tylko podczas intensywnych opadów deszczu
Rynny i odwodnienieIntensywne opady deszczu potrafią zmienić naszą piwnicę w niechciane jezioro, szerząc jedynie frustrację i chaos.
Jak prawidłowo dobrać i zamontować rury spustowe w systemie odprowadzania wody deszczowej
Rynny i odwodnienieKażdy budynek narażony jest na działanie opadów atmosferycznych przez cały rok.
Przepompownia wód deszczowych i regulator przepływu w praktyce
Rynny i odwodnieniePrzepompownia wód deszczowych to urządzenie służące do odprowadzania nadmiaru…