Czym jest głowica kablowa i gdzie się ją stosuje
Głowica kablowa to element osprzętu elektroenergetycznego, który służy do zakończenia kabla i jego podłączenia do sieci lub urządzenia elektrycznego. Montuje się ją na końcu kabla, zapewniając izolację oraz uszczelnienie. Chroni ona żyły przed wilgocią, zanieczyszczeniami i uszkodzeniami mechanicznymi. Tego rodzaju akcesoria stosuje się powszechnie w stacjach transformatorowych, rozdzielnicach oraz na słupach elektroenergetycznych.
W Polsce sieci średniego napięcia pracują najczęściej przy napięciach 6 kV, 10 kV, 15 kV lub 20 kV. Głowice dobiera się zawsze do konkretnego poziomu napięcia oraz przekroju kabla. Błędny dobór komponentu może prowadzić do przebicia izolacji lub awarii całego obwodu. Dlatego warto przed zakupem skonsultować się ze specjalistą lub sprawdzić kartę techniczną produktu.
Producenci oferują głowice przeznaczone zarówno do montażu wewnętrznego, jak i zewnętrznego. Te drugie muszą być odporne na działanie deszczu, promieniowania UV, mrozu oraz zmian temperatury. W warunkach zewnętrznych szczególne znaczenie ma jakość materiału osłonowego. Najczęściej stosuje się silikon, EPDM lub polietylen termokurczliwy, które gwarantują trwałość nawet w trudnych warunkach atmosferycznych.
Rodzaje głowic kablowych SN dostępne na rynku
Na rynku dostępnych jest kilka podstawowych typów głowic. Różnią się one technologią montażu, przeznaczeniem oraz materiałem wykonania. Każdy z nich ma swoje zastosowanie w określonych warunkach pracy. Poniżej przedstawiamy najczęściej spotykane rodzaje:
- Głowice termokurczliwe – montowane za pomocą opalarki, kurczą się pod wpływem ciepła i szczelnie obejmują kabel
- Głowice zimnokurczone – zakładane bez użycia narzędzi grzewczych, wyjmuje się z nich spiralę podtrzymującą, dzięki czemu materiał sam się kurczy
- Głowice żywiczne – wypełniane żywicą epoksydową, stosowane głównie w instalacjach narażonych na ekstremalne warunki środowiskowe
- Głowice prefabrykowane – gotowe do montażu, przeznaczone do kabli jednotorowych z ekranem
Głowica kablowa sn przeznaczona do kabli o przekroju od 25 mm² do 150 mm² to jeden z najczęściej kupowanych produktów w tej kategorii. Przykładem jest głowica CHE-F 24kV marki Cellpack, która nadaje się do kabli 1-żyłowych ekranowanych i pracuje w sieci 12–20 kV. Jej zastosowanie obejmuje zarówno instalacje napowietrzne, jak i stacyjne. Tego rodzaju produkty sprzedawane są zazwyczaj w zestawach po 3 sztuki, co odpowiada kompletowi dla jednej fazy trójfazowej.
Wybór odpowiedniego typu zależy od kilku czynników. Należy uwzględnić napięcie znamionowe sieci, przekrój żył, rodzaj kabla (jedno- lub wielożyłowy) oraz warunki montażu. Przy napięciu 20 kV stosuje się głowice o klasie napięciowej co najmniej 24 kV. Warto pamiętać, że klasa napięciowa komponentu zawsze musi być równa lub wyższa niż napięcie robocze instalacji.
Jak prawidłowo dobrać głowicę kablową do instalacji
Dobór właściwego elementu osprzętowego zaczyna się od analizy dokumentacji technicznej kabla. Należy znać jego napięcie znamionowe, typ izolacji, liczbę żył oraz ich przekrój. Dla kabli XLPE i EPR stosuje się inne parametry niż dla kabli z izolacją papierową. Producenci zazwyczaj podają w kartach produktów pełne tabele doboru, które ułatwiają właściwy wybór.
Głowica kablowa (onninen.pl/produkt/CELLPACK-Glowica-CHE-F-24kV-25-150-termokurczliwa-napowietrzna-12-20-kV-do-kabli-1-zylowych-ekranowanych-193374,86032) Cellpack CHE-F to produkt termokurczliwy przeznaczony do montażu napowietrznego. Obsługuje ona kable o przekrojach od 25 mm² do 150 mm² i nadaje się do pracy przy napięciu 12–20 kV. Jej montaż wymaga użycia opalarki przemysłowej oraz przestrzegania instrukcji producenta, szczególnie w zakresie kolejności nakładania warstw.
Przed zakupem warto również sprawdzić, czy głowica jest certyfikowana zgodnie z normą EN 50180 lub EN 50181. Certyfikacja potwierdza, że produkt przeszedł testy elektryczne i mechaniczne. Kupowanie komponentów bez atestów niesie ryzyko awarii oraz problemów prawnych przy odbiorze instalacji. Specjaliści z branży zalecają wybieranie produktów renomowanych producentów, takich jak Cellpack, Raychem czy 3M.
Montaż głowic kablowych krok po kroku
Przed przystąpieniem do montażu należy przygotować odpowiednie narzędzia i zadbać o bezpieczeństwo. Kabel musi być odłączony od napięcia i uziemiony. Miejsce pracy powinno być suche i czyste, ponieważ wilgoć oraz zanieczyszczenia mogą obniżyć jakość połączenia. Producenci zalecają, aby temperatura otoczenia podczas montażu wynosiła co najmniej 0°C.
Sama procedura zakładania elementu obejmuje kilka etapów. Oto podstawowe kroki montażu głowicy termokurczliwej:
- Oczyść i osusz koniec kabla na długości wskazanej w instrukcji producenta
- Zdejmij izolację zewnętrzną, ekran i izolację żyłową zgodnie z wymiarami montażowymi
- Nałóż kolejno tulejki termokurczliwe i mufę uszczelniającą
- Zaciśnij końcówkę kablową na żyle i zamontuj śrubę uziemiającą ekran
- Skurczaj każdą warstwę opalarka równomiernie, zaczynając od dołu
Głowica kablowa sn (onninen.pl/produkty/Energetyka-i-systemy-odgromowe/Osprzet-kablowy/Mufy-i-glowice-kablowe-na-srednie-napiecie-SN/Glowice-kablowe-SN) po zainstalowaniu powinna zostać sprawdzona pod kątem szczelności i ciągłości ekranowania. Pomiar rezystancji izolacji wykonuje się megaomomierzem przy napięciu próbnym 2,5 kV lub 5 kV. Wynik poniżej 100 MΩ jest sygnałem ostrzegawczym i wymaga ponownej analizy montażu. Kompletna dokumentacja wykonanych pomiarów jest niezbędna przy odbiorze technicznym instalacji.
Praktyczne wskazówki przy zakupie osprzętu kablowego
Kupując osprzęt do sieci średniego napięcia, warto zamawiać wszystkie elementy zestawu od jednego producenta. Mieszanie komponentów różnych marek może prowadzić do niezgodności wymiarowej lub różnic w charakterystyce elektrycznej. Producenci tacy jak Cellpack projektują swoje systemy jako całość, co gwarantuje kompatybilność poszczególnych elementów. Zamawiając komplet, unikasz też ryzyka braku któregoś z drobnych, ale niezbędnych akcesoriów.
Przy większych projektach instalacyjnych warto z wyprzedzeniem skontaktować się z hurtownią elektryczną i ustalić harmonogram dostaw. Niektóre produkty z oferty średniego napięcia mają czas dostawy wynoszący od 3 do 14 dni roboczych. Planowanie zakupów z zapasem czasu eliminuje przestoje na budowie. Doświadczony doradca techniczny pomoże też zweryfikować kompletność zamówienia przed rozpoczęciem prac.
Przechowywanie głowic przed montażem również ma znaczenie dla jakości instalacji. Zestawy termokurczliwe należy trzymać w suchym miejscu, w temperaturze od 5°C do 35°C, z dala od źródeł ciepła i promieniowania UV. Termin przydatności większości produktów wynosi od 2 do 5 lat od daty produkcji. Po upływie tego okresu producent nie gwarantuje prawidłowych właściwości mechanicznych i elektrycznych materiału.
