Jak gotować na płycie indukcyjnej i w piekarniku by zużywać mniej prądu
Płyta indukcyjna i piekarnik elektryczny należą do urządzeń o największej mocy w domu. Płyta może pobierać kilka kilowatów, a piekarnik 2 do 3,5 kW. Choć pracują krócej niż lodówka, w domu, w którym gotuje się codziennie, odpowiadają za zauważalną część rachunku za prąd. Indukcja sama w sobie jest bardzo sprawna, bo ciepło powstaje bezpośrednio w dnie naczynia, ale to, jak z niej korzystamy, ma duże znaczenie. To samo dotyczy piekarnika, w którym łatwo zmarnować energię na zbędne nagrzewanie.
- Dowiesz się, jak dobrać naczynia do pól grzewczych.
- Poznasz nawyki, które skracają czas gotowania.
- Sprawdzisz, jak oszczędnie korzystać z piekarnika.
- Zobaczysz, kiedy lepiej użyć czajnika, mikrofalówki lub szybkowaru.
Garnek dopasowany do pola
Indukcja grzeje tylko naczynia z dnem ferromagnetycznym. Sprawność zależy od tego, jak dno przylega do płyty i jak pokrywa pole. Najważniejsze zasady:
- Średnica dna zbliżona do średnicy pola. Zbyt mały garnek na dużym polu może nie zostać wykryty albo grzać się nierówno. Zbyt duży wystaje poza strefę grzania, a brzegi dna są chłodniejsze.
- Płaskie, grube dno. Wygięte dno, które kołysze się na płycie, przenosi energię gorzej i wydłuża gotowanie. Prosty test: przyłóż linijkę do dna, nie powinno być widać szczeliny.
- Naczynie przeznaczone do indukcji. Symbol spirali na spodzie lub magnes przyciągany do dna potwierdzają, że garnek się nada.
Płyty strefowe i elastyczne pozwalają łączyć pola pod brytfanną czy dużą patelnią. Warto korzystać z tej funkcji zamiast stawiać duże naczynie na jednym małym polu.
Moc płyty a instalacja
Wiele płyt pozwala ograniczyć łączną moc pobieraną z sieci, na przykład do 3,5 lub 4,5 kW. Ustawia się to zwykle przy instalacji lub w menu serwisowym. Ograniczenie nie zmniejsza zużycia energii na samo gotowanie, bo do zagotowania litra wody potrzeba tyle samo kilowatogodzin, ale chroni obwód i zabezpieczenie przedlicznikowe przed przeciążeniem, gdy jednocześnie pracuje piekarnik, czajnik i zmywarka. Zbyt niski limit wydłuża jednak gotowanie na kilku polach naraz, więc warto dobrać go do mocy przyłączeniowej domu i przekroju przewodu zasilającego płytę. Takie ustawienia najlepiej skonsultować z elektrykiem, który podłączał płytę.
Nawyki, które skracają gotowanie
Najwięcej energii na płycie zużywa się na doprowadzenie wody do wrzenia i podtrzymywanie gotowania. Tu działają proste zmiany:
- Gotuj pod przykryciem. Pokrywka ogranicza parowanie i straty ciepła. Woda zagotowuje się szybciej, a do podtrzymania wrzenia wystarcza niski poziom mocy.
- Nalewaj tyle wody, ile trzeba. Makaron czy ziemniaki nie potrzebują garnka pełnego wody. Każdy dodatkowy litr trzeba podgrzać.
- Wodę zagotuj w czajniku. Czajnik elektryczny zagotuje wodę szybko i bez strat na odkrytej powierzchni. Potem przelewasz ją do garnka i gotujesz dalej na płycie.
- Zmniejszaj moc po zagotowaniu. Indukcja reaguje od razu, więc po osiągnięciu wrzenia wystarczy niski poziom. Funkcja boost przydaje się do szybkiego zagotowania, ale nie do długiego gotowania.
- Wykorzystuj ciepło resztkowe. Choć płyta indukcyjna sama stygnie szybko, garnek z grubym dnem trzyma ciepło. Wyłączenie pola kilka minut przed końcem gotowania ryżu czy kaszy pod przykryciem zwykle wystarcza.
Jeśli płyta wyłącza się samoczynnie podczas gotowania, przyczyną bywa przegrzanie, źle dobrane naczynie lub problem z zasilaniem. Typowe powody opisujemy w artykule dlaczego płyta indukcyjna sama się wyłącza.
Piekarnik bez marnowania energii
Piekarnik nagrzewa dużą, słabo izolowaną przestrzeń, dlatego jego zużycie zależy głównie od czasu pracy i liczby otwarć drzwi. Warto stosować kilka zasad:
- nie nagrzewaj wstępnie piekarnika, jeśli przepis tego nie wymaga, na przykład przy pieczeniu mięsa czy zapiekanek,
- używaj termoobiegu, który zwykle pozwala piec w temperaturze niższej o około 20°C niż przy grzaniu góra i dół,
- piecz kilka potraw naraz na różnych poziomach, zamiast włączać piekarnik dwa razy,
- nie otwieraj drzwi bez potrzeby, każde otwarcie wypuszcza dużą część nagrzanego powietrza,
- wyłącz piekarnik kilka minut przed końcem pieczenia, nagrzana komora dokończy pracę.
Małe porcje, odgrzewanie czy zapiekanie kanapek lepiej robić w mikrofalówce lub małym piekarniku elektrycznym. Nagrzewanie dużej komory dla jednej porcji to strata energii.
Dużo energii oszczędza też regularne czyszczenie piekarnika. Przypalony tłuszcz na ściankach i drzwiach pogarsza odbicie ciepła, a brudna uszczelka drzwi wypuszcza gorące powietrze. Sprawdź, czy uszczelka przylega na całym obwodzie, i wymień ją, gdy jest twarda lub popękana.
Szybkowar, okap i inne urządzenia w kuchni
Szybkowar skraca czas gotowania potraw wymagających długiej obróbki, takich jak rosół, strączki czy gulasz, nawet o połowę i więcej. Na indukcji sprawdza się bardzo dobrze, bo do utrzymania ciśnienia wystarcza niska moc.
Okap też zużywa energię, a przy pracy na wysokim biegu wyciąga z kuchni ciepłe powietrze, które zimą trzeba ponownie ogrzać. Warto włączać go na czas gotowania na niskim lub średnim biegu i wyłączać kilka minut po zakończeniu. Czyste filtry pozwalają osiągnąć ten sam efekt przy niższym biegu, o czym piszemy w tekście jak rozpoznać, że filtr w okapie kuchennym wymaga czyszczenia. Przy wymianie urządzenia warto zwrócić uwagę na pobór mocy silnika i oświetlenie LED. Różne modele znajdziesz w kategorii okapy kuchenne.
Gotowanie to jedna część kuchennego zużycia prądu. Drugą jest chłodzenie, które pracuje przez całą dobę. Jak ustawić temperatury i miejsce lodówki, wyjaśniamy w artykule jak ustawić lodówkę i zamrażarkę, by zużywały mniej prądu. Połączenie dobranych naczyń, pokrywki, rozsądnego korzystania z piekarnika i okapu daje w skali roku wyraźnie niższy rachunek bez zmiany tego, co się gotuje.
Przeczytaj także
Jak ograniczyć koszt podgrzewania wody pod prysznicem i przy umywalce
Łazienka i kuchniaPodgrzanie ciepłej wody użytkowej odpowiada w wielu domach za znaczną część zużycia energii, zaraz po ogrzewaniu.
Jak ustawić lodówkę i zamrażarkę by zużywały mniej prądu
Łazienka i kuchniaLodówka to jedno z niewielu urządzeń w domu, które pracują bez przerwy przez cały rok.
Jak zaplanować gniazda i przyłącza wody w kuchni przed montażem mebli
Łazienka i kuchniaGniazdo za bokiem szafki czy odpływ kolidujący z szufladą to skutek planowania instalacji bez projektu mebli.