Jak uszczelnić okna na zimę i wyregulować okucia by nie wiało

Chłodny przeciąg przy parapecie, zaparowane szyby albo firana poruszająca się przy zamkniętym oknie to znak, że przez okno ucieka ciepło. Nieszczelne okna zwiększają zużycie energii na ogrzewanie i obniżają komfort w pokoju. Nie zawsze trzeba je wymieniać. W wielu przypadkach wystarczy regulacja okuć, nowe uszczelki albo uszczelnienie styku ramy z murem. Część tych prac da się wykonać samodzielnie w jedno popołudnie.

• Dowiesz się, jak znaleźć miejsce, którym wieje.
• Poznasz sposób przestawienia okuć okna PVC na docisk zimowy.
• Sprawdzisz, kiedy wymienić uszczelki i jak to zrobić.
• Zobaczysz, jak uszczelnić starsze okna drewniane i styk ramy z murem.

Pamiętaj, że okna w budynku pełnią też funkcję nawiewu powietrza. Jeśli w pomieszczeniu nie ma nawiewników, a działa wentylacja grawitacyjna, całkowite uszczelnienie okien może pogorszyć jakość powietrza i zwiększyć wilgotność.

Skąd wieje: szybka diagnoza

Najpierw trzeba ustalić, czy powietrze przedostaje się między skrzydłem a ościeżnicą, czy między ościeżnicą a murem. Pomogą proste sposoby:

• Test kartki. Zamknij okno na kartce papieru w kilku miejscach na obwodzie skrzydła. Kartka, którą łatwo wyciągnąć, wskazuje miejsce słabego docisku.
• Test płomienia lub dymu. W wietrzny dzień przesuń wzdłuż uszczelki zapaloną świeczkę lub kadzidełko. Drgający płomień albo odchylający się dym pokazuje nieszczelność. Uważaj na firany.
• Dotyk i obserwacja. Zimny pas przy węgarku, ciemne zacieki na tynku przy oknie albo pleśń w narożniku ościeża sugerują problem na styku ramy z murem.
• Kamera termowizyjna. Jeśli masz do niej dostęp, pokaże wychłodzone miejsca od wewnątrz bardzo wyraźnie.

Regulacja docisku okien PVC

Większość współczesnych okien PVC i drewnianych z okuciami obwiedniowymi ma na krawędzi skrzydła mimośrodowe czopy ryglujące. Obracając je kluczem imbusowym lub płaskim kluczem, zmienia się siłę docisku skrzydła do ramy. Wiele okuć ma oznaczenie położenia, na przykład kreskę lub kropkę, która wskazuje docisk słabszy lub mocniejszy.

1. Otwórz skrzydło i odszukaj czopy na krawędzi, zwykle kilka na obwodzie.
2. Obróć każdy czop tak, by przesunął się w stronę uszczelki, czyli zwiększył docisk. Rób to jednakowo na wszystkich czopach, żeby skrzydło dociskało równomiernie.
3. Sprawdź zamykanie. Klamka powinna obracać się z wyraźnie większym oporem, ale bez siłowania. Zbyt mocny docisk przyspiesza zużycie uszczelek i okuć.
4. Wiosną cofnij ustawienie na docisk letni, żeby uszczelki odpoczęły.

Jeśli skrzydło opada i ociera o ramę na dole, problem dotyczy regulacji zawiasów, a nie docisku. Wtedy warto skorzystać z instrukcji producenta okien lub pomocy serwisu. Przy okazji przeglądu okuć warto je przesmarować olejem lub smarem do okuć w miejscach ruchomych.

Wymiana uszczelek

Uszczelki z czasem twardnieją, pękają i tracą sprężystość. Jeśli po zwiększeniu docisku nadal wieje, a uszczelka jest spłaszczona lub popękana, czas na wymianę. W oknach PVC uszczelki osadzone są w rowkach profilu. Starą uszczelkę wyciąga się ręcznie, rowek czyści, a nową wciska palcami lub rolką, zaczynając od górnego środka skrzydła. Ważne, by kupić uszczelkę o właściwym profilu, najlepiej przynosząc do sklepu kawałek starej. Uszczelki nie należy rozciągać przy montażu, bo w narożnikach zrobi się szczelina.

Stare okna drewniane

W starszych oknach skrzynkowych lub zespolonych bez fabrycznych uszczelek stosuje się samoprzylepne uszczelki profilowe z pianki lub gumy. Przykleja się je na czystą, odtłuszczoną ramę, w miejscu, gdzie skrzydło przylega po zamknięciu. Profil dobiera się do szerokości szczeliny. Zbyt gruba uszczelka uniemożliwi zamknięcie okna, zbyt cienka nic nie da. Przed zimą warto też uzupełnić kit przy szybach i pomalować spękane drewno, które chłonie wilgoć i paczy się.

Rolety, zasłony i drzwi balkonowe

Oprócz uszczelnienia samego okna duże znaczenie ma to, co dzieje się przy nim nocą. Zamknięta roleta zewnętrzna tworzy dodatkową warstwę powietrza przed szybą i ogranicza wychładzanie, pod warunkiem że skrzynka rolety jest szczelna i ocieplona. Nieszczelna skrzynka nad oknem to częste źródło przeciągów, które łatwo pomylić z nieszczelnym oknem. Grube zasłony zaciągnięte na noc również zmniejszają straty, ale nie powinny zakrywać grzejnika pod oknem.

Drzwi balkonowe mają większą powierzchnię i częściej się je otwiera, dlatego szybciej tracą regulację. Warto sprawdzić, czy dolna część skrzydła dobrze przylega do progu. Tam najczęściej pojawia się szczelina, przez którą wieje przy samej podłodze.

Styk ramy z murem i parapet

Gdy wieje spod listwy lub przy węgarku, nieszczelność jest w szczelinie montażowej. Pianka montażowa, która nie jest osłonięta od strony wewnętrznej i zewnętrznej, z czasem chłonie wilgoć, kruszy się pod wpływem promieni słonecznych i traci właściwości izolacyjne. Doraźnie można uszczelnić szczelinę od wewnątrz akrylem lub silikonem po zdjęciu listwy. Trwała naprawa polega na usunięciu zniszczonej pianki, ponownym wypełnieniu szczeliny i zabezpieczeniu jej taśmami: paroizolacyjną od wewnątrz i paroprzepuszczalną od zewnątrz. Uszczelniacze, pianki i taśmy znajdziesz w kategorii pianki, silikony i chemia budowlana.

Uszczelnienie a wilgoć w domu

Po uszczelnieniu okien wilgoć z gotowania, kąpieli i suszenia prania ma mniej dróg ucieczki. Jeśli po zmianach zaczną parować szyby, pojawi się wilgoć w narożnikach albo zapach stęchlizny, trzeba zapewnić dopływ powietrza w inny sposób, na przykład przez nawiewniki okienne lub częstsze krótkie wietrzenie. Przyczyny parowania szyb opisujemy w tekście co powoduje wilgoć na szybach w całym domu, a sposoby na zaparowane okna w łazience w artykule jak poradzić sobie z zaparowującymi oknami w łazience. Dobrze wyregulowane i uszczelnione okno w połączeniu z rozsądną wentylacją daje ciepło bez przeciągów i bez problemów z wilgocią.