Czym jest ogranicznik przepięć i dlaczego warto go stosować
Przepięcia w sieci elektrycznej to nagłe skoki napięcia, które mogą uszkodzić urządzenia podłączone do instalacji. Zdarzają się one podczas burz, awarii sieci energetycznej lub załączania dużych odbiorników. Pojedyncze przepięcie może zniszczyć sprzęt wart kilka tysięcy złotych w ułamku sekundy.
Ogranicznik przepięć to urządzenie, które odprowadza nadmiar energii elektrycznej do ziemi, zanim dotrze ona do chronionego obwodu. Montuje się go w rozdzielni elektrycznej, bezpośrednio na szynie DIN. Jego zadaniem jest ograniczenie napięcia udarowego do bezpiecznego poziomu, zazwyczaj poniżej 1,5 kV.
Norma PN-EN 62305 nakłada obowiązek stosowania ochrony przepięciowej w budynkach wyposażonych w instalację odgromową. Wiele towarzystw ubezpieczeniowych wymaga jej obecności przy wypłacie odszkodowań za szkody spowodowane piorunem. To ważny argument, który warto przedstawić inwestorowi podczas planowania instalacji.
Klasy ochrony przepięciowej i ich zastosowanie
Ograniczniki przepięć dzielą się na trzy klasy. Każda z nich odpowiada innemu poziomowi zagrożenia i miejscu montażu w instalacji. Znajomość tych klas pozwala dobrać właściwe urządzenie do konkretnej sytuacji.
- Klasa T1 (typ 1) – montowana bezpośrednio za licznikiem, chroni przed bezpośrednim uderzeniem pioruna, odprowadza prądy udarowe do 25 kA
- Klasa T2 (typ 2) – instalowana w rozdzielniach piętrowych lub tablicach mieszkaniowych, odprowadza prądy do 40 kA
- Klasa T3 (typ 3) – stosowana bezpośrednio przy urządzeniach, np. przy komputerach lub telewizorach, zapewnia ostatni stopień ochrony
Ogranicznik przepięć t1 t2 łączy w sobie funkcje obu klas, co upraszcza projekt i montaż instalacji. Takie rozwiązanie jest szczególnie przydatne w budynkach bez wyraźnego podziału na strefy ochrony. Ogranicznik przepięć t1 t2 (onninen.pl/produkt/LEGRAND-Ogranicznik-przepiec-T1-T2-12-5-60-4P-412273,76542) firmy Legrand to czterobiegunowy model z prądem znamionowym 12,5 kA, dedykowany instalacjom trójfazowym.
Dobór klasy powinien uwzględniać lokalizację budynku i jego wyposażenie. Budynki stojące na otwartym terenie, np. rolnicze lub przemysłowe, są bardziej narażone na bezpośrednie wyładowania atmosferyczne. Dla nich zaleca się stosowanie co najmniej dwustopniowej ochrony, czyli klas T1 i T2 jednocześnie.
Ograniczniki przepięć Eaton jako przykład sprawdzonego rozwiązania
Eaton to jeden z czołowych producentów aparatury elektrycznej na świecie, obecny na rynku od ponad 100 lat. Jego produkty spełniają wymagania norm IEC 61643-11 oraz EN 62305. Ogranicznik przepięć eaton charakteryzuje się kompaktową budową i łatwym montażem na szynie TH35.
Seria ochronników Eaton obejmuje modele dla układów TN, TT oraz IT, co czyni ją uniwersalną. Dostępne są warianty jedno-, dwu- i czterobiegunowe, przystosowane do napięć 230 V i 400 V. Ogranicznik przepięć eaton (onninen.pl/produkty/ogranicznik-przepiec-eaton) można znaleźć w pełnej ofercie naszej hurtowni, wraz z akcesoriami montażowymi.
Wiele modeli tej marki wyposażono w okienko sygnalizacyjne, które zmienia kolor z zielonego na czerwony po zadziałaniu urządzenia. Dzięki temu elektryk może szybko sprawdzić stan ochrony podczas przeglądu instalacji. Wymiana zużytego modułu zajmuje zwykle mniej niż 5 minut.
Ograniczniki do układów TNC i praktyczne wskazówki montażowe
Układ TNC to system, w którym przewód neutralny i ochronny są połączone w jeden przewód PEN. Stosuje się go głównie w starszych instalacjach przemysłowych i budynkach wielorodzinnych z lat 70. i 80. Ogranicznik przepięć tnc jest dedykowany właśnie tym konfiguracjom sieci.
Model DEHNshield to przykład urządzenia przygotowanego specjalnie dla układu TNC. Pracuje przy napięciu 255 V i jest przystosowany do odprowadzania prądów udarowych klasy T1. Ogranicznik przepięć tnc (onninen.pl/produkt/DEHN-Ogranicznik-przepiec-DEHNshield-TNC-255-DSH-TNC-255-941300,137712) firmy DEHN dostępny jest w naszej ofercie i posiada certyfikaty zgodności z normami europejskimi.
Przy montażu ogranicznika warto pamiętać o kilku podstawowych zasadach. Po pierwsze, przewody przyłączeniowe powinny być jak najkrótsze, najlepiej nieprzekraczające 50 cm. Po drugie, urządzenie należy zawsze montować przed zabezpieczeniem nadprądowym o właściwym prądzie znamionowym, zgodnie z dokumentacją techniczną. Przestrzeganie tych reguł gwarantuje skuteczność ochrony i bezpieczeństwo całej instalacji.
