Przejdź do treści

Jak ustawić nocne obniżenie temperatury ogrzewania by naprawdę oszczędzać

Energetyczne centrum Ogrzewanie i energia

Sypialnia nocą z lampką przy łóżku i grzejnikiem pod oknem, nocne obniżenie temperatury ogrzewania

Obniżenie temperatury w domu na noc to jeden z najprostszych sposobów na mniejsze rachunki za ogrzewanie. Większość regulatorów pokojowych i sterowników kotłów ma taką funkcję, ale w wielu domach jest wyłączona albo ustawiona przypadkowo. Zdarza się też odwrotna sytuacja: ktoś skręca ogrzewanie o kilka stopni, a rano kocioł pracuje pełną mocą przez dwie godziny i oszczędności znikają. Żeby obniżenie miało sens, trzeba je dobrać do rodzaju budynku, źródła ciepła i rytmu dnia domowników.

  • Dowiesz się, skąd bierze się oszczędność przy niższej temperaturze.
  • Poznasz rozsądne wartości obniżenia na noc i na czas wyjścia z domu.
  • Sprawdzisz, kiedy obniżenie daje niewiele albo szkodzi.
  • Zobaczysz, jak ustawić regulator, głowice termostatyczne i harmonogram.

Skąd bierze się oszczędność

Dom traci ciepło przez ściany, okna, dach i wentylację. Strumień traconego ciepła zależy od różnicy temperatury między wnętrzem a otoczeniem. Gdy w środku jest chłodniej, różnica maleje, a razem z nią straty. Przyjmuje się orientacyjnie, że każdy stopień niżej przez całą dobę to kilka procent mniej energii na ogrzewanie w sezonie. Przy obniżeniu tylko na część doby efekt jest proporcjonalnie mniejszy, ale nadal odczuwalny.

Trzeba pamiętać, że po okresie obniżenia budynek musi zostać ponownie nagrzany. W domach o lekkiej konstrukcji i dobrej izolacji dzieje się to szybko. W budynkach z grubymi, masywnymi ścianami i ogrzewaniem podłogowym ściany i stropy oddają ciepło powoli i równie powoli je odzyskują. W praktyce oznacza to, że im wolniej reaguje instalacja, tym mniejsze obniżenie ma sens.

Ile stopni obniżyć i na jak długo

Nie ma jednej wartości dobrej dla każdego domu, ale można przyjąć typowe zakresy:

SytuacjaTypowe obniżenieUwagi
Noc, ogrzewanie grzejnikowe z kotłem gazowym2 do 4°Csypialnia zwykle 17 do 19°C
Wyjście z domu na 8 do 10 godzin3 do 4°Cpowrót do komfortu na godzinę przed przyjściem
Ogrzewanie podłogowe1 do 2°Cduża bezwładność, większe obniżenie mało daje
Pompa ciepła0 do 2°Cstała praca na niskich parametrach zwykle jest korzystniejsza
Wyjazd na kilka dnido 15 do 16°Cnie niżej, by nie wychłodzić ścian i nie zawilgocić narożników

Obniżenie powinno zaczynać się mniej więcej godzinę przed snem, a kończyć z wyprzedzeniem, które pozwoli osiągnąć temperaturę komfortu w chwili wstawania. Lepszym rozwiązaniem niż ręczne skręcanie termostatu jest stały harmonogram, bo nie zależy od pamięci domowników.

Kiedy obniżenie daje mało albo szkodzi

Są sytuacje, w których głębokie obniżenie nie tylko nie oszczędza, ale wręcz podnosi koszty lub obniża komfort:

  • Pompa ciepła. Po obniżeniu pompa musi szybko odbudować temperaturę, często na wyższej temperaturze zasilania i z gorszą sprawnością. Czasem włącza się wtedy grzałka elektryczna. Przy pompie ciepła zwykle lepiej zostawić niemal stałą temperaturę i dobrze ustawić krzywą grzewczą.
  • Ogrzewanie podłogowe w wylewce. Reaguje z opóźnieniem kilku godzin. Obniżenie ustawione na 22:00 zacznie działać nad ranem, a ogrzanie na 6:00 będzie spóźnione.
  • Słabo izolowane ściany i wilgoć. W chłodnych narożnikach i za meblami przy ścianach zewnętrznych powierzchnia może schłodzić się poniżej punktu rosy. Przy obniżeniu do 15°C w takim domu łatwo o pleśń.
  • Kocioł bez modulacji lub źle dobrany. Po obniżeniu rano pracuje długo z wysoką temperaturą zasilania, a w kotle kondensacyjnym oznacza to mniej skroplin i niższą sprawność.

Jeśli dom po nocnym obniżeniu nagrzewa się rano przez kilka godzin, a rachunek nie spada, warto zmniejszyć obniżenie do 1 do 2°C albo przesunąć godzinę powrotu do komfortu.

Jak to ustawić w praktyce

Najwygodniej sterować obniżeniem z jednego miejsca, czyli z regulatora pokojowego lub sterownika kotła. Regulator programowalny pozwala ustawić osobne godziny dla dni roboczych i weekendu, a często także tryb urlopowy. Wybór takich urządzeń znajdziesz w kategorii regulatory temperatury programowalne. Przy ustawianiu harmonogramu:

  1. Ustal temperaturę komfortu dla dnia, na przykład 20 do 21°C w pokojach dziennych.
  2. Ustaw temperaturę obniżoną na noc i na godziny nieobecności, zgodnie z tabelą powyżej.
  3. Zacznij powrót do komfortu na 30 do 60 minut przed pobudką, a przy podłogówce wcześniej.
  4. Przez tydzień obserwuj, czy rano jest ciepło na czas. Koryguj godzinę, a nie temperaturę.
  5. Sprawdź, czy regulator nie stoi w miejscu zaburzającym pomiar, na przykład przy grzejniku, w nasłonecznionym miejscu lub w przeciągu.

Jeśli kocioł pracuje z regulatorem pogodowym, obniżenie nocne ustawia się zwykle jako przesunięcie krzywej grzewczej w dół w określonych godzinach. Warto wcześniej dobrze dobrać samą krzywą, co opisujemy w tekście jak ustawić krzywą grzewczą kotła gazowego, by nie przegrzewać domu jesienią.

Głowice termostatyczne i pokoje o różnym przeznaczeniu

Regulator pokojowy steruje całym domem, ale w poszczególnych pomieszczeniach temperaturę ograniczają głowice na grzejnikach. W sypialni można ustawić głowicę na niższy poziom niż w salonie, a w łazience na wyższy. Elektroniczne głowice z harmonogramem pozwalają obniżać temperaturę osobno w każdym pokoju, na przykład w gabinecie, z którego korzysta się tylko w dzień. O doborze głowic przeczytasz w artykule jak wybrać głowicę termostatyczną do grzejnika.

Ważne, by głowice i regulator pokojowy nie walczyły ze sobą. Jeśli regulator stoi w salonie, głowica w tym pomieszczeniu powinna być otwarta szerzej niż wymagana temperatura, inaczej kocioł będzie pracował, a pokój z regulatorem nigdy nie osiągnie zadanej wartości.

Harmonogram, który się utrzymuje

Największe oszczędności daje nie jednorazowe ustawienie, ale konsekwencja przez cały sezon. Programator czasowy wykonuje tę pracę bez udziału domowników, a dobrze ustawiony nie wymaga zmian przez całą zimę. Szerzej o takim podejściu piszemy w tekście jak efektywnie zarządzać energią w domu z pomocą programatorów czasowych. Przy dłuższym wyjeździe wystarczy przełączyć regulator w tryb urlopowy, pamiętając, by temperatura w domu nie spadła poniżej około 15°C. Dzięki temu oszczędzasz, a po powrocie dom szybko wraca do komfortu bez ryzyka zawilgocenia ścian.

Przeczytaj także