Przejdź do treści

Mufa żelowa do kabla w ogrodzie i mufa średniego napięcia to zupełnie inne rozwiązania

Energetyczne centrum Kable i trasy kablowe

Lampa ogrodowa na słupku przy żywopłocie, której zasilanie łączy mufa kablowa żelowa

Mufa żelowa służy do szczelnego połączenia przewodów niskiego napięcia o małym przekroju, na przykład przy przedłużaniu kabla do lampy ogrodowej. Mufa średniego napięcia to rozbudowany zestaw, który odtwarza izolację, warstwy półprzewodzące i ekran kabla pracującego pod napięciem rzędu kilkunastu kilowoltów, i montuje ją wyłącznie przeszkolony monter.

Obie nazywa się tak samo, bo obie łączą odcinki kabla w miejscu, gdzie nie ma puszki ani rozdzielnicy. Na tym podobieństwa się kończą. Inny jest cel, inna budowa, inne wymagania wobec osoby, która wykonuje połączenie, i zupełnie inne skutki ewentualnego błędu.

Czym jest mufa i kiedy się ją stosuje

Mufą nazywa się osprzęt, który łączy dwa odcinki kabla w ziemi, w kanale albo w wodzie i przywraca w miejscu połączenia ochronę, jaką zapewniała powłoka kabla. Stosuje się ją przy naprawie uszkodzonej linii, przy przedłużaniu trasy oraz wtedy, gdy kabel jest dłuższy niż fabryczny odcinek na bębnie. Ogólnie cała ta grupa produktów w katalogach występuje jako mufa kablowa (onninen.pl/produkty/Energetyka-i-systemy-odgromowe/Osprzet-kablowy/Mufy-i-glowice-kablowe-na-srednie-napiecie-SN/Mufy-kablowe-SN), ale w środku tej kategorii są wyroby o bardzo różnym przeznaczeniu. Pierwszym kryterium podziału jest napięcie, drugim przekrój i liczba żył, trzecim technologia: termokurczliwa, zimnokurczliwa albo żelowa.

Mufa nie jest rozwiązaniem na każdą sytuację. Jeżeli połączenie da się wykonać w puszce hermetycznej albo w złączu kablowym nad ziemią, zwykle jest to wygodniejsze w późniejszej eksploatacji. Mufę zakopaną w ziemi trzeba zaznaczyć na planie, bo przy kolejnej awarii albo przebudowie ktoś musi wiedzieć, gdzie jej szukać.

Mufa żelowa w instalacji domowej

W ogrodzie najczęściej łączy się przewód zasilający oświetlenie, pompę oczka wodnego albo bramę wjazdową. Do takich zadań stosuje się małe mufy żelowe. Wewnątrz jest złączka, która łączy żyły, a obudowę wypełnia żel wypierający wodę i powietrze. Żel nie twardnieje, więc połączenie można w razie potrzeby otworzyć. W sklepach taki zestaw opisuje się skrótowo, na przykład jako mufa kablowa 3x2 5 (onninen.pl/produkt/SIMET-Mufa-zelowa-kablowa-3x2-5-MGB3-szary-SIMET-89001002,513883), co oznacza mufę do przewodu trzyżyłowego o przekroju żył 2,5 mm2.

Przy montażu liczy się dopasowanie do średnicy zewnętrznej przewodu i do przekroju żył. Zbyt duża mufa nie uszczelni się na cienkim przewodzie, a zbyt mała nie zmieści złączki. Ważne jest też, żeby przewód był przeznaczony do układania w ziemi. Mufa żelowa nie zrobi z przewodu do wnętrz kabla ziemnego, bo woda wniknie do niego poza miejscem połączenia.

Mufa średniego napięcia to element sieci

Kabel średniego napięcia, zwykle 15 lub 20 kV w sieciach dystrybucyjnych, ma budowę warstwową: żyłę, warstwę półprzewodzącą na żyle, izolację z polietylenu usieciowanego, drugą warstwę półprzewodzącą, ekran z drutów miedzianych i powłokę zewnętrzną. Mufa musi odtworzyć każdą z tych warstw i rozładować pole elektryczne na krawędzi ekranu. Błąd rzędu kilku milimetrów przy zdejmowaniu warstwy półprzewodzącej może po miesiącach albo latach skończyć się przebiciem i awarią całej linii.

Dlatego mufy SN sprzedaje się jako kompletne zestawy na jedną żyłę albo na cały kabel, z instrukcją, rurami termokurczliwymi lub elementami zimnokurczliwymi i łącznikiem żył. Przykładem jest mufa kablowa sn raychem (onninen.pl/produkt/BLUMENBECKER-Mufa-przelotowa-XLPE-XLPE-POLJ-24-1x120-240-zestaw-na-1-zyle-marka-RAYCHEM-POLJ-24-1X120-240,68896), czyli zestaw przelotowy do połączenia dwóch kabli z izolacją XLPE na napięcie do 24 kV i przekroje żył od 120 do 240 mm2. Dobór takiej mufy wymaga znajomości typu kabla, przekroju, rodzaju ekranu i napięcia znamionowego sieci.

Kto może wykonać połączenie

Mufę żelową na przewodzie zasilającym oświetlenie ogrodu montuje elektryk, który i tak wykonuje instalację, a po zakończeniu prac powinien zmierzyć rezystancję izolacji obwodu. Przy mufach średniego napięcia sytuacja jest inna. Prace na sieci SN prowadzi się na podstawie poleceń i procedur właściciela sieci, przez osoby z odpowiednimi uprawnieniami, a monterzy muf przechodzą szkolenia u producentów osprzętu. Po montażu wykonuje się próby napięciowe kabla. Inwestor prywatny nie powinien samodzielnie zamawiać ani montować takiej mufy, nawet jeśli kabel SN biegnie przez jego działkę.

Pytanie od czytelnika

Czy zwykła puszka z taśmą izolacyjną zastąpi mufę żelową w ziemi?

Nie. Taśma i puszka natynkowa nie są szczelne przy długotrwałym kontakcie z wilgotnym gruntem, więc po pewnym czasie spada rezystancja izolacji i zaczyna działać wyłącznik różnicowoprądowy.

Przeczytaj także